MECHANIZM DZIAŁANIA ANTYBIOTYKÓW BETA-LAKTAMOWYCH

W komórce drobnoustrojów Gram-dodatnich enzymy błony komórkowej znajdują się tuż pod warstwą peptydoglikanu. O ich wrażliwości decyduje więc przede wszystkim powinowactwo do antybiotyku oraz to, czy drobnoustrój wytwarza rozkładające go enzymy. U drobnoustrojów Gram-ujem- nych peptydoglikan jest ukryty pod warstwą błony zewnętrznej oprócz wymienionych czynników o działaniu antybiotyku decyduje więc w znacznym stopniu jego zdolność do przejścia przez błonę i wejścia do przestrzeni peri- plazmatycznej.

Właściwości te są przyczyną rozmaitej aktywności poszczególnych antybiotyków beta-laktamowych wobec różnych drobnoustrojów, są również odpowiedzialne za rozwój oporności nabywanej przez drobnoustroje.

Najlepiej poznanym pierwszym typem oporności na antybiotyki beta- -laktamowe jest synteza beta-laktamaz może ona doprowadzić do oporności wysokiego stopnia, jeśli ilość wytwarzanego enzymu jest duża i ma on wystarczające powinowactwo do danego antybiotyku. Beta-laktamazy mogą rozkładać przede wszystkim penicyliny lub cefalosporyny, mogą też mieć większe lub mniejsze powinowactwo do poszczególnych związków. Beta-laktamazy drobnoustrojów Gram-dodatnich są pochodzenia plazmidowego, a drobnoustrojów Gram-ujemnych – chromosomalnego lub plazmidowego. Jeśli mają charakter enzymów konstytutywnych, drobnoustrój wykazuje gatunkową oporność na antybiotyki beta-laktamowe. Wytwarzanie beta-laktamaz indukowalnych jest inicjowane przez obecność antybiotyków beta-laktamowych w środowisku po ich zniknięciu indukcja wygasa, a synteza ustaje.

Drugi typ oporności rozwija się, gdy PBP utracą – częściowo lub całkowicie – powinowactwo do antybiotyku. Ten typ oporności jest odpowiedzialny za stopniowe zmniejszanie się wrażliwości wielu bakterii na benzylpenicy- linę szczególnego znaczenia nabrał jednak w związku z ujawnieniem się szczepów gronkowców opornych na metycylinę oraz – ostatnio – pneumo- koków opornych na antybiotyki beta-laktamowe.

Trzeci typ oporności może rozwinąć się wskutek utrudnienia dotarcia penicyliny do miejsca, w którym znajdują się PBP. Można sądzić, że mechanizm ten ze względu na charakterystyczną budowę dotyczy najczęściej bakterii Gram-ujemnych i jest prawdopodobnie odpowiedzialny m.in. za brak aktywności kloksacyliny wobec tych bakterii.

Czwarty typ oporności występuje u tzw. bakterii tolerujących antybiotyki beta-laktamowe. Zahamowanie wydzielania autolizyn lub wytwarzanie substancji hamujących ich aktywność chroni bakterię przed liżą po przeminięciu działania antybiotyku drobnoustrój odbuduje ścianę i zacznie się dzielić.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *